Sign In
Therapeutische gebieden
Contact
Santen Pharmaceutical staat open voor uw vragen en adviezen.

Glaucoom

Glaucoom is afgeleid van het Griekse woord glaukós, wat "helder" betekent

 

Glaucoom is een lastig ziektebeeld, omdat het zich meestal gedurende een aantal jaren langzaam ontwikkelt zonder klachten (symptomen) te veroorzaken. In het begin merkt u niet eens dat er iets niet in orde is, omdat deze aandoening meestal onopgemerkt begint met blinde vlekken in het buitenste (perifere) gezichtsveld; typerend voor de meest voorkomende vorm: het open-kamerhoek glaucoom. Glaucoom is vaak al vrij ver gevorderd tegen de tijd dat u opmerkt dat uw gezichtsvermogen langzaam achteruit gaat. Als dit het geval is, dan wordt u geadviseerd zo snel mogelijk contact op te nemen met een oogarts, aangezien deze aandoening tot blindheid kan leiden.

 

Meestal worden beide ogen door glaucoom getroffen, maar de mate waarin kan per oog verschillen. Wanneer het ene oog stukjes gezichtsveld verliest, kan het betere oog tijdelijk het verlies aan gezichtsvermogen opvangen.

Wat is ...

Glaucoom is de meest voorkomende oorzaak van onomkeerbaar verlies van gezichtsvermogen in de wereld. Het tast de optische zenuw (nervus opticus) aan, die de verbinding tot stand brengt van het oog naar de hersenen (de nervus opticus bevind zich in het achterste deel van de inwendige oogbol). Er ontstaat vaak schade wanneer de intraoculaire druk (IOP) - de belangrijkste risicofactor voor glaucoom - te hoog is. Dit gebeurt wanneer de afvoer van het kamerwater - een waterige vloeistof die de ruimte tussen de cornea (hoornvlies) en de lens vult en o.a. de normale druk in het oog handhaaft - wordt geblokkeerd. Er zijn minstens 50 verschillende soorten glaucoom.

Risicofactoren

Risicofactoren voor glaucoom omvatten:

  • Hoge oogdruk (IOP): de druk in het oog neemt toe omdat de afvoer van het kamerwater (die de normale druk in het oog handhaaft) om een of andere reden wordt verminderd.

De oogdruk kan variëren per week, dag of uur, en is van vele factoren afhankelijk. Een statistisch normale oogdruk varieert tussen 10 en 21 mmHg (millimeter kwik, een waarde voor het meten van de oogdruk). Een licht verhoogde oogdruk (22-30 mmHg) hoeft niet noodzakelijkerwijs te leiden tot defecten in het gezichtsveld. Maar wanneer je ogdruk IOP hoger is dan 30 mmHg, is het risico op het ontstaan van een glaucoom 40 keer zo groot. In het algemeen geldt: hoe hoger de druk, hoe meer risico voor de oogzenuw. Van sommige glaucoompatiënten ligt de oogdruk echter onder de 21 mmHg. Met andere woorden, de druktolerantie van het zenuwweefsel verschilt per persoon.

  • Leeftijd: elk tiende jaar van je leven verdubbelt het risico op glaucoom (glaucoom komt het meest voor bij oudere mensen boven de 60 jaar en komt zelden voor bij mensen jonger dan 40 jaar)

  • Familiegeschiedenis: als glaucoom in de familie voorkomt, is het risico op het ontstaan van glaucoom 3 tot 9 keer zo groot

  • Het zogenoemde exfoliatie-syndroom, dat vaak voorkomt in de Scandinavische landen (grijsachtige vlokken op het oppervlak van de lens, die door een oogarts met een microscoop kunnen worden gedetecteerd)

  • (Ver- of) bijziendheid (myopie): als u bijziend bent (lager dan -3 dioptrieën), dan is het risico op glaucoom twee tot drie keer zo groot

  • Ras : bent u van Afrikaanse of Afro-Caribische afkomst, dan heeft u ongeveer 5 tot 6 keer meer kans om glaucoom te krijgen dan iemand van het Indo-Europese ras

  • Bepaalde ziekten: diabetes, atherosclerose (aderverkalking) en hypertensie (hoge bloeddruk) kunnen uw doorbloeding in het oog belemmeren en zodoende glaucoom veroorzaken.

Diagnose

Bezoek uw oogarts:

  • in ieder geval voor uw 40e jaar

  • in de leeftijdsgroep van 40 tot 60 jaar om de 5 jaar

  • in de leeftijdsgroep boven de 60 jaar om de 2 tot 3 jaar

Om glaucoom op te sporen zal uw arts uw ogen onderzoeken met een speciale microscoop, de zogenoemde spleetlamp. Deze laat een vergroot, driedimensionaal beeld van de binnenkant van het oog zien. Wanneer deze wordt gebruikt in combinatie met speciale lenzen, kan met name de achterkant van het oog worden bekeken, waar de oogzenuw ligt (bij iemand met glaucoom kunnen er in dit gebied specifieke veranderingen worden waargenomen).

 

Uw oogarts zal ook de oogdruk meten en de dikte van het hoornvlies, aangezien dit de meting van de intraoculaire druk kan beïnvloeden. Hij/zij zal ook via gonioscopie de (kamer)hoek onderzoeken, waar de iris contact maakt met het hoornvlies. Verder kan het gezichtsveld ook nog worden onderzocht met behulp van een test, die perimetrie wordt genoemd.

 

Wanneer glaucoom wordt gediagnosticeerd, wordt meestal gestart met een oogdrukverlagende behandeling.

 

Als de oogdruk hoog is, maar er geen tekenen zijn van glaucoom, kan ervoor worden gekozen dit niet te behandelen en regelmatig op te volgen of te starten met een profylactische behandeling. In ieder geval moet de oogarts altijd per individu een beslissing nemen.

Behandeling

De behandeling van glaucoom is gebaseerd op het verlagen van de intraoculaire druk. Het doel is om de progressie van de aandoening te vertragen. Helaas kan het verloren gezichts(vermogen)veld niet worden hersteld. Gewoonlijk wordt voor een behandeling gekozen in de volgende volgorde:

  1. Medicijnen (oogdruppels)

  2. Laser

  3. Chirurgie

Normaal gesproken moet glaucoom de rest van uw leven medicamenteus behandeld worden. Om de medicijnen bij een langdurige behandeling zo goed mogelijk te kunnen verdragen, zou u kunnen overwegen om oogdruppels zonder conserveermiddel te gebruiken. De werking van de medicijnen zorgt ofwel voor vermindering van de aanmaak van (hoeveelheid) kamerwater (bijv. bètablokkers) of verhoging van de afvoer (drainage) van het kamerwater (bijv. prostaglandine analogen (druppels)). Het is van belang dat u het geneesmiddel gebruikt zoals wordt geadviseerd door uw arts, omdat het alleen helpt wanneer u het op de juiste manier gebruikt.

 

Als alternatief bestaat er laserbehandeling (laser trabeculoplastie) van de kamerhoek, die de uitstroom van het kamerwater bevordert, om zo de druk te verlagen - althans gedurende enkele jaren. Mocht ondanks medicamenteuze of laser behandeling het glaucoom toch verergeren, dan kan een chirurgische behandeling worden toegepast.

 

De meest voorkomende vorm van chirurgische behandeling van glaucoom is trabeculectomie. Dit is een ingreep om intraoculaire druk te verlichten door het verwijderen van een deel van het trabeculaire netwerk van het oog en aangrenzende structuren. Hiermee wordt het kamerwater gedraineerd vanuit het oog tot onder de conjunctiva (het bindvlies van de oogbol), waar het wordt geabsorbeerd.